Aktualności

Pomnik hydraulika: poznaliśmy plany władz Brzegu. Nie będzie ani łatwo, ani tanio


Pomnik hydraulika: poznaliśmy plany władz Brzegu. Nie będzie ani łatwo, ani tanio

Po naszej poprzedniej publikacji dotyczącej Pomnika Zwycięstwa, czyli popularnego „pomnika hydraulika" w Brzegu, czytelnicy zareagowali wieloma pytaniami. W zdecydowanej większość dotyczyły ogromnego kosztu rozbiórki, szacowanego wstępnie na 450 000 zł oraz losów przyległych do niego terenów zielonych. Pojawiły się także pomysły, jak można to miejsce zagospodarować.

Pomnik Zwycięstwa powstał w czasach słusznie minionych, jako dowód wdzięczności Związkowi Radzieckiemu i jego bohaterskiej armii. „Pomnik hydraulika” przetrwał do dzisiaj i straszy, a jego usunięcie, narzucone przez wymogi ustawy, będzie bardzo kosztowne.

Pomnik Zwycięstwa musi być usunięty, bo takie są przepisy

W teorii władze miasta miały 12 miesięcy (od wejścia w życie ustawy w dniu 21 października 2017), żeby pomnik zburzyć. W międzyczasie doszło do korekty ustawy, a gmina zwróciła się z prośbą o wydanie zgody na wykonanie prac dostosowawczych, które sprawiłyby, że pomnik nie będzie rozebrany, a przekształcony w coś bardziej na czasie.

Wszystkie te czynniki, czyli bardzo długi czas oczekiwania na opinię IPN, konieczność sporządzenia dokumentacji projektowej (niezbędnej ze względu na gabaryty pomnika) oraz brak dofinansowania na ten cel, sprawiły, że „pomnik hydraulika” wciąż jest z nami.

Astronomiczna kwota 450000 na rozbiórkę „pomnika hydraulika”

Najwięcej kontrowersji budziła kwota, jaka ma być wydatkowana na rozebranie największego brzeskiego pomnika. Nic dziwnego, bo to w końcu prawie pół miliona złotych!

Zwróciłem się z pytaniem do Biura Urbanistyki w brzeskim magistracie, prosząc o określenie, jakie elementy składają się ten koszt.

- Koszty rozbiórki Pomnika Zwycięstwa wynikają z kosztorysu inwestorskiego, stanowiącego część dokumentacji projektowej. Na podaną kwotę składa się koszt przygotowania placu budowy wraz z zabezpieczeniem, wykonanie rozbiórki, koszt zagospodarowania odpadów i urządzenia (w niezbędnym zakresie tj. wyrównanie i zasianie trawy) terenu po dokonanej rozbiórce. Z uwagi na wartość zadania (powyżej progu 130 000 zł) wykonawca musiałby być wyłoniony w drodze przetargu nieograniczonego, przeprowadzonego na podstawie przepisów ustawy prawo zamówień publicznych. Ostateczna kwota rozbiórki wynikałaby z najtańszej, poprawnie złożonej oferty wykonawcy – czytamy w piśmie z dnia 5 marca 2021 r.

Ile dołoży Gmina Brzeg?

Mimo że rozbiórka jest konieczna z powodu wspomnianej wyżej ustawy, to wcale nie oznacza, iż pieniądze na jej przeprowadzenie mają pochodzić w całości ze środków centralnych. Okazuje się, że udział Gminy Brzeg w kosztach rozbiórki wynikać będzie z wysokości uzyskanego dofinansowania. Na szczęście władze miasta wychodzą ze słusznej opinii, że skoro ustawodawca nakazał samorządom rozbiórkę tego typu pomników, powinien przeznaczyć na to środki finansowe. Pomnik w Brzegu jest obiektem o dużych gabarytach i tym samym wysokich kosztach jego likwidacji. Z powodu braku dofinansowania, przynajmniej na chwilę obecną, Gmina Brzeg musiałaby wydatkować pełną kwotę, a środków takich nie ma zabezpieczonych w budżecie.

Choć postawa wydaje się bardzo słuszna, to pozostaje pytanie, czy władze centralne podzielą opinię lokalnych i rzeczywiście wyłożą pieniądze na to zadanie.

Co po pomniku?

Okazuje się, że w miejscu po „pomniku hydraulika” ma być płasko i zielono. Zagospodarowanie terenu, zgodnie ze sporządzonym projektem, polegać ma na wyrównaniu terenu i założeniu trawnika (w miejscu po pomniku).

- Teren ten ma ustalone przeznaczenie w MPZP – zieleń urządzona (ZP), gdzie możliwe jest tylko wprowadzenie zieleni i obiektów małej architektury. Nie ma możliwości budowy budynków – napisała w piśmie do naszej redakcji Joanna Dubas, kierownik Biura Urbanistyki i Ochrony Środowiska.

Myślę, że to uspokoi czytelników sugerujących, że ktoś pewnie zechce wznieść tam kolejny budynek mieszkalny.

Czy można przystosować pomnik i będzie taniej?

Nie można. Jak już wspomniałem, opinia IPN na ten temat jest jednoznaczna. Pomnik ma być rozebrany, przez co zniknie z przestrzeni publicznej, a wszelka pamięć o nim zostanie z czasem zatarta. IPN nie widzi możliwości zagospodarowania, czy przystosowania pomnika – tylko likwidację. Zdaniem IPN jakiekolwiek modyfikacje istniejącego pomnika stanowiłyby obejście przepisów ustawy.

Skwer na placu Bramy Wrocławskiej za 300 000

Przy okazji rozbiórki pomnika, pojawił się temat skweru na placu Bramy Wrocławskiej. Żywo zainteresowani są nim ludzie mieszkający w okolicy oraz rodzice dzieci chodzących do PSP nr 5 na Oławskiej. Najważniejsza jest w tym układzie ścieżka biegnąca wzdłuż kręgielni, gdyż po deszczu lub roztopach zamienia się w bagno. Zostanie ona wyremontowana przy okazji rewitalizacji skweru, a to nastąpi niestety, dopiero gdy będą pieniądze na wyburzenie „pomnika hydraulika”.

W tym miejscu znowu podeprę się informacjami z Urzędu Miasta. W piśmie przesłanym przez Biuro Urbanistyki znajduje się akapit określający zakres zadania oraz środki niezbędne do jego wykonania.

- Gmina Brzeg posiada projekt zagospodarowania skweru przy Placu Bramy Wrocławskiej i będzie się starała o środki zewnętrzne na realizację obydwu zadań łącznie, tj. rozbiórki pomnika oraz zagospodarowania skweru w zakresie: alejek, małej architektury i oświetlenia. Łączny koszt całego zadania wg kosztorysów to ok. 750 000 zł, dlatego ewentualna realizacja przedsięwzięcia byłaby możliwa po uzyskaniu przez Gminę Brzeg satysfakcjonującego dofinansowania zewnętrznego (np. 85%). Czy będzie możliwość uzyskania dofinansowania zewnętrznego, będzie zależało od zapisów programów pomocowych, czy to unijnych, czy to krajowych, które są w trakcie opracowywania – czytamy w piśmie z UM.

Trzeba przyznać, że wspomniana wyżej kwota do najniższych nie należy, a sposób dofinansowania pozostaje raczej w sferze marzeń urzędników. Nawet gdybyśmy dostali te 85% z zewnątrz, to i tak pozostaje reszta, którą miasto musi dorzucić do całości. Po drugie, można wątpić, czy z funduszy zewnętrznych uda się dostać dofinansowanie na połączone w ten sposób, odrębne zadania. Wystarczy zerknąć na usytuowanie skweru, żeby zrozumieć, że z pomnikiem ma niewiele wspólnego.

Krzysztof Żołyński

115 views