Aktualności
Brzeg
Historia

Historia gmachu na skrzyżowaniu ul. Jana Pawła II i Armii Krajowej w Brzegu


Przez budynek, w którym mieszczą się obecnie dwie brzeskie szkoły średnie – „stary ogólniak” i „ekonomik” przewinęły się tysiące ludzi. W swojej historii pełnił on funkcje rozmaitych szkół, a nawet szpitala. Jeden z najbardziej reprezentacyjnych gmachów znajdujących się w Brzegu został zbudowany przed I wojną światową, ale jego ponadczasowa bryła, zachwyca do dzisiaj. 

Z początkiem XX wieku w Brzegu pojawił się pomysł, żeby utworzyć dwie szkoły średnie dla młodzieży. Miało to być liceum żeńskie oraz szkoła średnia dla chłopców. Ponieważ miasto nie dysponowało wtedy odpowiednim gmachem, zdolnym pomieścić takie placówki, zapadły decyzje o rozpisaniu konkursu architektonicznego, a w perspektywie utworzenia szkół w powstałym budynku. Dołączyła do nich trzecia placówka oświatowa, ale nie mieściła się bezpośrednio w tym budynku.

W 1912 roku rozpoczęły się poważne przygotowania. Miasto nabyło plac, na którym dotychczas odbywał się handel drzewem. Znajdował się on wówczas u zbiegu dzisiejszych ulic Armii Krajowej i Jana Pawła II. W międzyczasie (lato 1912 roku) radca miejski  Paul Pistorius rozpisał konkurs architektoniczny, w którym sam wziął udział. Wtedy nie było to postrzegane jako sprzeczność interesów i zabronione prawem. 

Celem było zagospodarowanie należącej do miasta parceli i zaprojektowanie budynku zdolnego pomieścić 3 szkoły – liceum, szkołę średnią i szkołę gospodarstwa domowego. Warto przy okazji wspomnieć, że na skraju promenady przy stawie z łabędziami już w latach 1892/93 powstała pierwsza miejska, publiczna hala gimnastyczna wraz z boiskiem (obecnie wchodzą w skład kompleksu starego ogólniaka).

Do czasów współczesnych nie zachowały się dokumenty poświadczające, jakie konkretnie wymogi postawiono przed biorącymi udział w konkursie architektami. Wiadomo na pewno, że jednym z nich była wspólna aula, łącząca budynek oraz umiejscowiona pod nią sala gimnastyczna. I te warunki zostały bez wątpienia spełnione. W rezultacie konkursu uznano, że projekt zdobywcy 1. miejsca – architekta Paula Taeslera z Berlina, spełnia oczekiwania i to jemu powierzono budowę.

Zadanie nie było łatwe, bo miał to być reprezentacyjny gmach. Znajdujący się przy głównym ciągu komunikacyjnym, na największym skrzyżowaniu oraz przy części parkowej. Konieczne było uwzględnienie wielu elementów i Taeslerowi udało się stworzyć monumentalną, nowoczesną budowlę, zintegrowaną z otoczeniem oraz wtapiającą się w otaczającą ją zieleń.

Berliński architekt Taesler w pierwszym rzędzie uwzględnił urbanistyczne znaczenie jednego z najważniejszych skrzyżowań, tuż przy magistrali prowadzącej do miasta, osiągając przy tym poprzez elegancko załamane skrzydła budynku, wyraźny podział na funkcjonalne części. Do zlokalizowanej centralnie auli, dorzucił wzmacniający efekt w postaci charakterystycznej wieżyczki z galerią widokową, na której zlokalizowano również zegar. Z działaniem tego ostatniego bywa obecnie różnie, ale w dobrych momentach wskazuje czas oraz działa kurant.

Projekt wykonawczy zatwierdzono 4 lutego 1913 roku i Paul Taesler przystąpił do dzieła. Budowę ukończono w roku 1914, jednak z powodu wybuchu I. wojny światowej, nie mogła spełniać swego pierwotnego przeznaczenia, służąc przez 3 lata jako szpital polowy.

Na dziedzińcu szkoły, naprzeciwko sali gimnastycznej, przy wyjściu do parku, znajduje się do dzisiaj niewielki budynek. W powojennej historii szkoły pełnił on rozmaite funkcje. Jednak powstał w 1913 roku i mieściła się tam Szkoła Gospodarstwa Domowego. Za jego projekt odpowiada Pistorius.

Po wojnie w budynku znajdowały się: Liceum Ekonomiczne, I Liceum Ogólnokształcące oraz pomaturalne Studium Nauczycielskie. Zanim powstał budynek na ul. Oławskiej, zlokalizowana tam była także Szkoła Podstawowa nr 4.

Obecnie w budynku mają swoje siedziby dwie szkoły średnie: I Liceum Ogólnokształcące oraz Zespół Szkół Ekonomicznych. Zachowały całkowita odrębność dzięki osobnym wejściom i rozdziałowi budynku, a więc pierwotna myśl projektanta przetrwała do dzisiaj. 

Reklama
248 views