Aktualności

Zapytaj prawnika: egzekwowanie kontaktów z dziećmi ustalonych w wyroku rozwodowym


W kolejnej edycji naszego cyklu publikujemy odpowiedzi na pytania czytelnika o to, jakie ma możliwości prawne, aby wyegzekwować kontakty z dziećmi ustalone w wyroku rozwodowym.

Na pytania czytelników odpowiada: adw. Agnieszka Wierzchowska – Kancelarie Prawne Karnatowski Wierzchowska

Stan faktyczny opisany przez czytelnika

Pan Artur (lat 40) podaje, że w ubiegłym roku rozwiódł się z żoną. Mają dwójkę dzieci w wieku 8 i 6 lat. Dzieci mieszkają z matką. W wyroku rozwodowym Sąd Okręgowy ustalił, że ojciec będzie miał prawo zabierać dzieci poza ich miejsce zamieszkania m.in. w każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od piątku od godziny 16.00 do niedzieli do godziny 17.00. Jednocześnie Sąd nakazał matce małoletnich każdorazowe przygotowanie oraz wydanie małoletnich ojcu w terminach określonych w wyroku. Początkowo nie było problemów z realizacją kontaktów ojca z dziećmi. Jednak, gdy była żona pana Artura dowiedziała się, że zamieszkał on z nową partnerką, nie dopuszcza do tych spotkań. Mimo że tato w wyznaczonych przez Sąd Okręgowy terminach stawia się w miejscu zamieszkania dzieci, nikt nie otwiera mu drzwi. Czytelnik pyta, co może zrobić, aby przymusić byłą żoną do wykonywania wyroku rozwodowego w zakresie kontaktów z dziećmi, ponieważ bardzo za nimi tęskni i obawia się, że takie postępowanie żony niekorzystnie wpłynie na dzieci i ich wzajemne relacje.

Odpowiedzi na pytania:

W art. 59815 (i następnych) Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: KPC) ustawodawca uregulował postępowanie mające na celu zapewnienie wykonywania kontaktów z dziećmi. Przepisy te określają sposób postępowania sądu opiekuńczego, stosownie do różnych stanów faktycznych i dobra dziecka, w sytuacji, gdy obowiązki wynikające z orzeczenia sądowego albo ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem - nie są wykonywane albo są wykonywane niewłaściwie.

Warto zauważyć, że postępowanie to ma zastosowanie nie tylko w sprawach dotyczących kontaktów rodziców z dzieckiem, ale również kontaktów z dzieckiem innych osób (o których mowa w KRO) np. z rodzeństwem czy z dziadkami. Postępowania tego nie stosuje się natomiast wobec rodziców, którzy nie wykonują kontaktów z dzieckiem z własnej woli, mimo tego, że utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem jest ich obowiązkiem.

Omawiane postępowanie (co do zasady) składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich polega na zagrożeniu nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej skierowanym do osoby, która nie wykonuje lub niewłaściwie wykonuje ciążące na niej obowiązki wynikające z orzeczenia (albo ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem). Pamiętać trzeba, że sąd opiekuńczy może zagrozić zapłatą oznaczonej sumy pieniężnej, jeżeli do naruszenia obowiązków już doszło. Natomiast w drugim etapie sąd nakazuje zapłatę tej kwoty (którą wcześniej zagroził) za każde stwierdzone naruszenie.

Oczywiście nie w każdej sytuacji naruszenie obowiązków wynikających z orzeczenia albo ugody o kontaktach z dzieckiem będzie uzasadniać zagrożenie zapłatą oznaczonej sumy pieniężnej. W ramach prowadzonego postępowania sąd opiekuńczy powinien zbadać czy naruszenie to było zawinione przez osobę zobowiązaną oraz, czy było ono istotne.

Ustawodawca nie wskazał ani górnej, ani dolnej granicy kwoty, której zapłatą może zagrozić sąd opiekuńczy osobie naruszającej obowiązki wynikające z orzeczenia albo ugody o kontaktach. Powinien jednak uwzględnić sytuację majątkową osoby zobowiązanej do zapłaty.

Jak wskazał nam czytelnik, ustalając kontakty z małoletnimi, Sąd Okręgowy wyraźnie nakazał ich matce każdorazowe przygotowanie dzieci do kontaktu i wydanie ich ojcu. Matka małoletnich obowiązków tych nie wykonuje. W efekcie dzieci w ogóle nie widują się z ojcem.

Pan Artur powinien zatem sporządzić i złożyć do sądu wniosek, w którym będzie domagał się, aby sąd zagroził matce dzieci nakazaniem zapłaty oznaczonej kwoty (np. 200 zł) każde naruszenie przez nią obowiązków wynikających z wyroku rozwodowego w zakresie kontaktów z dziećmi. Jeśli sąd uwzględni wniosek czytelnika i wyda postanowienie, w którym zagrozi matce małoletnich nakazaniem zapłaty określonej kwoty, a ona nadal nie będzie przygotowywała małoletnich do kontaktów z tatą i nie będzie mu ich wydawała, konieczne będzie złożenie kolejnego wniosku o nakazanie zapłaty.

Wskazane wyżej wnioski należy kierować do Sądu Rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich) miejsca zamieszkania dzieci.

Adwokat Agnieszka Wierzchowska

Zawód adwokata wykonuje od 2014 r. Swoje doświadczenie zdobywała już w trakcie studiów, pracując w renomowanych wrocławskich kancelariach adwokackich, a następnie odbywając aplikację adwokacką w Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu. Udziela porad prawnych oraz reprezentuje klientów w postępowaniach (przedsądowych i sądowych) głównie z zakresu prawa rodzinnego, spadkowego oraz karnego. Uwielbia jazdę konną, narciarstwo i praktykuje jogę.

Radca prawny Błażej Karnatowski

Prowadzi kancelarię radcowską od 2013 r. Wcześniej zdobywał doświadczenie w kancelarii prawnej Iurico z Wrocławia. Ukończył studia na Uniwersytecie Wrocławskim, a następnie aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Specjalizuje się w obsłudze przedsiębiorców, szeroko rozumianych sprawach handlowych (m.in. dot. kredytów frankowych), cywilnych i pracowniczych, biorąc udział w wymagających postępowaniach sądowych. Prywatnie zajmuje się żeglarstwem, nurkowaniem, biegami, wyjściami w góry, a w miarę możliwości szkoli się w zakresie jazdy konnej.