Aktualności
Zapytaj Prawnika

Zapytaj prawnika – Rozwód. Pytania do małżonków podczas rozprawy


Tym razem publikujemy odpowiedź na pytania czytelnika związane z rozwodem. 

Stan faktyczny opisany przez czytelnika

Mężczyzna jest w trakcie trwania sprawy rozwodowej. Wraz z żoną postanowili rozwieść się bez orzekania o winie żadnej ze stron. Uzgodnili, że nie będą korzystali z pełnomocników i żadne z nich nie wynajęło adwokata. W trakcie pierwszej rozprawy Sąd nabrał wątpliwości co do konkretnych żądań stron. Małżonkowie nie potrafili wyjaśnić sądowi, czego dokładnie chcą w związku z rozwodem, w szczególności w zakresie kontaktów z dziećmi oraz alimentów. Sąd uznał zatem, że nie może zakończyć sprawy na pierwszym posiedzeniu i odroczył rozprawę, wyznaczając kolejny termin, na którym ma dojść do przesłuchania małżonków. Sąd zobowiązał małżonków jednocześnie do sprecyzowania swoich stanowisk przed drugą rozprawą. Kolejna rozprawa ma się odbyć za około 6 miesięcy. 

Pytania zadane przez czytelnika: 

  1. Czy w razie zgody pomiędzy mną a żoną możemy nie ustalać alimentów pomiędzy sobą oraz na dzieci? Czy możemy ustalić, że żadne z nas nie będzie dochodzić alimentów? 
  2. Jakich pytań mogę spodziewać się na rozprawie rozwodowej?

Odpowiedzi na pytania:

ad. 1

Podobne pytania stosunkowo często nurtują naszych Klientów, w szczególności tych którzy chcą się rozstać poprzez orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie.

W celu rozwiania wszelkich wątpliwości już na wstępie podkreślę, że na gruncie polskiego prawa rodzinnego nie ma możliwości skutecznego zrzeczenia się uprawnienia do alimentów na przyszłość. Nie ma możliwości wydania orzeczenia rozwodowego, w którym zawarte byłoby postanowienie o zrzeczeniu się uprawnienia do alimentów czy przyszłych roszczeń alimentacyjnych. Jeśli chodzi o alimenty na małoletnie dzieci stron, to Sąd ma obowiązek zawrzeć w ramach wyroku rozwodowego odpowiednie postanowienie regulujące ten obowiązek.

Co istotne także sami małżonkowie nie są uprawnieni do zwarcia skutecznej umowy o zrzeczeniu się uprawnienia do żądania alimentów. Umowa taka, nawet jeśli zostałaby spisana pomiędzy małżonkami to i tak nie wywoła żadnych skutków prawnych. Strony postępowania rozwodowego nie mogą zawrzeć skutecznej umowy o zrzeczenie się alimentów na przyszłość przed w trakcie ani po zakończeniu sprawy rozwodowej. Jeśli zostaną spełnione przesłanki obowiązku alimentacyjnego (np. w przypadku małżonków po rozwodzie orzeczonym bez orzekania o winie – stan niedostatku), to mimo zawarcia takiej umowy, małżonek może ubiegać się o alimenty, a Sąd te alimenty może zasądzić.

Celem obowiązku alimentacyjnego jest uzasadnione względami humanitarnymi i moralnymi zapewnienie osobom, które własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych, niezbędnej pomocy ze strony ich bliskich krewnych (w tym byłych małżonków).

Brak możliwości zrzeczenia się uprawnienia do uzyskania alimentów na przyszłość wynika z tego, że obowiązek alimentacyjny stanowi przede wszystkim zobowiązanie powstające ex lege (z mocy prawa) pomiędzy osobami połączonymi węzłem rodzinnym oraz pomiędzy innymi osobami, które wymieniają przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w tym np. między byłymi małżonkami.

Przepisy prawa, które ustanawiają i regulują obowiązek alimentacyjny, są tzw. normami bezwzględnie obowiązującymi. Oznacza to, co do zasady, że strony nie mają możliwości odstąpienia od zasad wprowadzonych w ustawie. Zarówno obowiązek alimentacyjny, jak i odpowiadające mu prawo do świadczeń alimentacyjnych mają charakter ściśle osobisty i są nieprzenoszalne zarówno inter vivos (pomiędzy żywymi) jak i mortis causa (na wypadek śmierci), gasną z chwila śmierci uprawnionego czy zobowiązanego. Dlatego też obowiązek alimentacyjny nie może podlegać zrzeczeniu i nie może być zbyty innej osobie. 

ad. 2 

Przed odpowiedzią na drugie z zadanych przez czytelnika pytań trzeba wskazać, że różnorodność stosunków pomiędzy małżonkami sprawia, że żadna ze spraw o rozwód nie jest identyczna z innymi. Co oczywiste, stan faktyczny każdej ze spraw jest odmienny, a zatem w ramach postępowania rozwodowego, w każdej poszczególnej sprawie, mogą i będą pojawiać się pytania stricte związane z życiem danej pary czy konkretnej rodziny. Te szczegółowe pytania mają znaczenie przede wszystkim w sytuacji, gdy jedno lub oboje małżonków żąda orzeczenia rozwodu z winy drugiego małżonka. Wówczas Sąd zmuszony jest do ustalania, który z małżonków (lub czy oboje) jest odpowiedzialny za rozkład pożycia małżeńskiego, a zatem jest zmuszony do zadawania szczegółowych pytań, których nie sposób zebrać w ramach jednego artykułu. 

Jednakże, w typowej sprawie rozwodowej, w szczególności w tych przypadkach, w których małżonkowie nie dążą do ustalenia winy żadnego z nich pojawiają się „standardowe” pytania, których przykłady podajemy poniżej.  

  1. Przykładowe, typowe pytania zadawane przez Sąd podczas rozwodu:

Data i miejsce zawarcia związku małżeńskiego?

Czy kocha Pani męża? Czy kocha Pan żonę?

Kiedy i dlaczego związek zaczął się psuć?

Czy widzicie Państwo szanse na ratowania małżeństwa?

Kiedy ostatni raz uprawialiście Państwo seks?

Czy Pan / Pani jest w jakimś związku z inna osobą?

Czy podjęliście próby ratowania małżeństwa?

Kiedy zanikła strona uczuciowa związku?

Czy sądzi Pan/Pani że rozkład pożycia jest trwały?

Czy jest Pan/ Pani pewna/y rozwiązania małżeństwa?

Od kiedy małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego?

Czy małżonkowie zawierali umowę majątkową?

Czy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci?

Chcąc poznać inne możliwe pytania Sądu warto omówić swoją sprawę z prawnikiem, który dokona analizy całego stanu faktycznego konkretnej sprawy i doradzi czytelnikowi, jakich pytań może się on spodziewać w swojej sprawie rozwodowej. 

Adwokat Agnieszka Wierzchowska

Zawód adwokata wykonuje od 2014 r. Swoje doświadczenie zdobywała już w trakcie studiów, pracując w renomowanych wrocławskich kancelariach adwokackich, a następnie odbywając aplikację adwokacką w Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu. Udziela porad prawnych oraz reprezentuje klientów w postępowaniach (przedsądowych i sądowych) głównie z zakresu prawa rodzinnego, spadkowego oraz karnego.

Uwielbia jazdę konną, narciarstwo i praktykuje jogę.

Radca prawny Błażej Karnatowski 

Prowadzi kancelarię radcowską od 2013 r. Wcześniej zdobywał doświadczenie w kancelarii prawnej Iurico z Wrocławia. Ukończył studia na Uniwersytecie Wrocławskim, a następnie aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Specjalizuje się w obsłudze przedsiębiorców, szeroko rozumianych sprawach handlowych (m.in. dot. kredytów frankowych), cywilnych i pracowniczych, biorąc udział w wymagających postępowaniach sądowych.

Prywatnie zajmuje się żeglarstwem, nurkowaniem, biegami, wyjściami w góry, a w miarę możliwości szkoli się w zakresie jazdy konną.

Reklama
179 views