Aktualności
Zapytaj Prawnika

Zapytaj prawnika – zastępcza kara pozbawienia wolności


Tym razem publikujemy odpowiedź na pytania czytelnika związane z zastępczą karą pozbawienia wolności i wezwaniem do Zakładu Karnego celem jej odbycia.

Stan faktyczny opisany przez czytelnika

Pan Piotr, lat 24. Za popełnione przestępstwo sąd wymierzył mu karę ograniczenia wolności, która polegała na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Po rozpoczęciu wykonywania kary, Pan Piotr ze względów rodzinnych wyjechał za granicę, nie informując o tym kuratora. Po jego powrocie okazało się, że czeka na niego wezwanie do stawienia się w Zakładzie Karnym celem odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności.

Pytania zadane przez czytelnika:

1.  Czy mogę jeszcze coś zrobić, aby nie trafić do więzienia?

2.   Obecnie pracuję na cały etat, czy mogę wykonać orzeczoną karę w inny sposób? 

Odpowiedzi na pytania:

ad. 1

Z informacji przekazanych nam przez czytelnika wynika, że po tym jak przerwał wykonywanie tzw. prac społecznych, nie mając informacji o przyczynach tej sytuacji, kurator złożył w sądzie wniosek o orzeczenie Panu Piotrowi zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za dotychczas wykonywaną karę ograniczenia wolności. Orzeczenie to uprawomocniło się w czasie jego nieobecności w kraju. Stąd czekające na niego wezwanie do zakładu karnego. Zgodnie z art. 65 k.k.w. „Jeżeli skazany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności, sąd zarządza (…) wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. W razie gdy skazany wykonał część kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania, przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności.” Sąd postąpił zatem prawidłowo, ale czy i ewentualnie co można z tym jeszcze zrobić, aby ostatecznie do więzienia nie trafić?

Na szczęście dla Pana Piotra można. Preferując, zwłaszcza za mniej poważne przestępstwa, orzekanie tzw. kar wolnościowych, ustawodawca dał sądowi możliwość wstrzymania wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym, jeśli skazany oświadczy na piśmie, że podejmie się wykonywania kary pierwotnie orzeczonej i podda się wszystkim rygorom z nią związanym. Wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności następuje do czasu wykonania przez skazanego kary ograniczenia wolności (art. 65a k.k.w.).

ad.2  

Odpowiedź na drugie z pytań czytelnika należy zacząć od tego, że Kodeks karny przewiduje dwie formy wykonywania kary ograniczenia wolności: 1) na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne albo 2) na potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd. Po orzeczeniu kary ograniczenia wolności możliwa jest zatem zmiana świadczenia pracy na dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia i odwrotnie;

Zgodnie z art. 63a § 1 k.k.w, w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10% wynagrodzenia za pracę; orzeczona praca nie może przekroczyć 40 godzin w stosunku miesięcznym. Jest to jednak uprawnienie sądu, a nie obowiązek. Skazany musi uzasadnić dlaczego w jego sytuacji taka zmiana jest szczególnie uzasadniona. W przepisach nie znajdziemy definicji wypadku „szczególnie uzasadnionego”. W komentarzach do tego artykułu wskazuje się jednak, że istotą zmiany obowiązku pracy jest umożliwienie skazanemu odbycia orzeczonej wobec niego kary ograniczenia wolności bez konieczności i w celu uniknięcia orzekania zastępczej kary grzywny lub pozbawienia wolności. Sam fakt wykonywania przez skazanego pracy zawodowej może nie być, więc argumentem rozstrzygającym, ale sposób wykonywania tej pracy (np. częste delegacje) już tak. Wszystko zależy od oceny indywidualnej sytuacji skazanego dokonanej przez sąd. Dlatego też w takich przypadkach warto jest się skonsultować z obrońcą.

Podsumowując, aby uniknąć konieczności odbycia kary pozbawienia wolności w Zakładzie karnym Pan Piotr powinien niezwłocznie wystąpić do sądu z odpowiednim wnioskiem o wstrzymanie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności oraz o zmianę sposobu wykonywania tej kary.

Adwokat Agnieszka Wierzchowska

Zawód adwokata wykonuje od 2014 r. Swoje doświadczenie zdobywała już w trakcie studiów, pracując w renomowanych wrocławskich kancelariach adwokackich, a następnie odbywając aplikację adwokacką w Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu. Udziela porad prawnych oraz reprezentuje klientów w postępowaniach (przedsądowych i sądowych) głównie z zakresu prawa rodzinnego, spadkowego oraz karnego. Uwielbia jazdę konną, narciarstwo i praktykuje jogę.

Radca prawny Błażej Karnatowski

Prowadzi kancelarię radcowską od 2013 r. Wcześniej zdobywał doświadczenie w kancelarii prawnej Iurico z Wrocławia. Ukończył studia na Uniwersytecie Wrocławskim, a następnie aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Specjalizuje się w obsłudze przedsiębiorców, szeroko rozumianych sprawach handlowych (m.in. dot. kredytów frankowych), cywilnych i pracowniczych, biorąc udział w wymagających postępowaniach sądowych. Prywatnie zajmuje się żeglarstwem, nurkowaniem, biegami, wyjściami w góry, a w miarę możliwości szkoli się w zakresie jazdy konną. 

Reklama
166 views